34 йиллик кузатув: спортнинг қариликдаги таъсири исботланди
Ўсмирлик чоғи югуриш каби аэробика машқида яхши натижа кўрсатган инсонлар учун улғайганда депрессия ривожланиши хавфи 15 фоиз кам бўлиши аниқланди. Австралиялик олимлар 7-15 ёшдаги болаларни 30 йилдан ортиқ кузатиб, жисмоний тайёргарлик билан кейинги ҳаётдаги руҳий саломатлик ўртасидаги боғлиқликни ўрганди.
Тадқиқот 1985 йил жисмоний синовдан ўтган 1000 га яқин австралиялик маълумотига асосланган. Иштирокчиларнинг юрак-қон томир ва нафас олиш тизими тайёргарлиги 1,6 километрга югуриш натижаси орқали баҳоланган. Мушак кучи жойидан узунликка сакраш, айрим иштирокчиларда велосипед ҳайдаш ва қўл кучини синаш орқали ўлчанган. Кейин улар 36-49 ёшга етганда депрессия ҳолати махсус ташҳис суҳбати орқали аниқланган. Тадқиқот натижасида айнан кардио респиратор тайёргарлик – яъни югуриш каби нафас ва юрак уришини тезлаштирадиган фаолиятга мослашган жисмоний ҳолат кейинчалик депрессия хавфи билан ўта барқарор боғлиқликни кўрсатган.
Қизиғи, бу боғлиқлик аёлларда эркакларга қараганда кучлироқ кузатилган. Мушак кучи бўйича натижа анча заиф бўлиб, статистика жиҳатидан ишончли даражага етмаган. Олимлар жисмоний тайёргарлик етарли эмаслиги улғайганда билинади, деган хулосани бермаяпти: депрессияга жуда кўп турли омиллар таъсир қилади. Тадқиқот натижаси болалик ва ўсмирликдаги жисмоний тайёргарлик инсон саломатлигидан ташқари узоқ муддатли руҳий ҳолати билан ҳам боғлиқлигини кўрсатмоқда.
Мусулмон Зиё, ЎзА
